การดูแลผู้ป่วยพักฟื้น ข้อควรปฏิบัติที่ถูกต้องในการดูแลผู้ป่วยพักฟื้น

การดูแลผู้ป่วยพักฟื้น ข้อควรปฏิบัติที่ถูกต้องในการดูแลผู้ป่วยพักฟื้น

หลังการผ่าตัดเพื่อฟื้นฟูความสมบูรณ์ของร่างกายและสภาพจิตใจให้กลับมาสมบูรณ์อีกครั้ง การดูแลผู้ป่วยพักพื้นจึงเป็นเรื่องที่ผู้ดูแลต้องทำความเข้าใจ ตั้งแต่การศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับการผ่าตัด การเตรียมความพร้อมก่อนการผ่าตัด วิธีดูแลผู้ป่วยพักฟื้น อาหารผู้ป่วยพักฟื้น อาหารผู้ป่วยพักฟื้นที่ควรหลีกเลี่ยง การทำกายภาพบำบัดผู้ป่วยพักฟื้น โดยเฉพาะผู้ป่วยพักฟื้นที่เป็นผู้สูงอายุ เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับความสุขสบายตามสมควร ปลอดภัยจากภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัด เสริมสร้างขวัญและกำลังใจ และช่วยให้ผู้ป่วยพักฟื้นหายเป็นปกติเร็วยิ่งขึ้น

เลือกอ่านหัวข้อที่สนใจ show

ผู้ป่วยพักฟื้น (Convalescent patient) คืออะไร

ผู้ป่วยพักฟื้น คือ ผู้ป่วยที่ต้องพักฟื้นหลังออกจากโรงพยาบาลหรือหลังเข้ารับการผ่าตัด เช่น ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า ผ่าตัดกระดูกสะโพก การรักษาด้วยเคมีบำบัด ผู้ป่วยที่เพิ่งออกจากออกจากห้อง ICU รวมถึงผู้ป่วยพักฟื้นที่ออกจากโรงพยาบาลแล้วแต่ยังคงมีปัญหาสุขภาพอยู่ ซึ่งกลุ่มผู้ป่วยเหล่านี้มักยังไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ตามปกติ จำเป็นต้องได้รับการดูแลจากผู้ดูแลอย่างถูกต้องและฟื้นฟูทำกายภาพบำบัดเพื่อช่วยอำนวยความสะดวกให้ผู้ป่วยพักฟื้นมีความสุขสบาย ลดอาการเจ็บปวด และทำให้สามารถกลับสู่สภาวะปกติได้อย่างรวดเร็ว

ข้อควรปฏิบัติในการดูแลผู้ป่วยพักฟื้น

การดูแลผู้ป่วยพักฟื้นเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนและควรปฏิบัติอย่างถูกวิธีทั้งในด้านการฟื้นฟูร่างกายและจิตใจเพื่อให้ผู้ป่วยพักฟื้นสามารถฟื้นตัวจากการรักษาได้อย่างรวดเร็ว โดยวิธีดูแลผู้ป่วยพักฟื้นเบื้องต้นมีดังนี้

  • ความสะอาด

การรักษาความสะอาดเป็นส่วนหนึ่งของการการดูแลผู้ป่วยพักฟื้นที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะช่วงพักฟื้น ร่างกายของผู้ป่วยมักอ่อนแอ มีบาดแผลหรือแผลจากการผ่าตัดใหม่ ๆ หากมีเชื้อโรคเข้าสู่บาดแผล อาจทำให้เกิดแผลติดเชื้อหรือแผลอักเสบได้ ผู้ดูแลควรดูแลทำความสะอาดร่างกายผู้ป่วยพักฟื้นด้วยการเช็ดตัวและสร้างสภาพแวดล้อมให้สะอาดอยู่เสมอ จัดให้ผู้ป่วยพักฟื้นพักในห้องพักที่มีความสะอาดและมีอากาศถ่ายเท รวมถึงการใส่ใจในการทำความสะอาดบาดแผล ดูแลเครื่องมือและวัสดุอุปกรณ์สำหรับทำแผลให้สะอาด ปราศจากเชื้อโรค ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งด้วยสบู่ก่อนและหลังการพยาบาลผู้ป่วย เพื่อลดความเสี่ยงของการติดเชื้อ เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันร่างกายของผู้ป่วยพักฟื้นจะยังอ่อนแอและมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อมากกว่าคนทั่วไป

  • อาหารและโภชนาการ

ช่วงพักฟื้นเป็นช่วงที่ร่างกายกำลังฟื้นตัว ผู้ดูแลควรจัดหาอาหารผู้ป่วยพักฟื้นอย่างเหมาะสม เป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง เน้นการรับประทานอาหารในกลุ่มโปรตีนจากเนื้อปลาที่ย่อยง่ายหรือธัญพืชและถั่วเพื่อช่วยร่างกายซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ส่งเสริมการฟื้นตัวของเซลล์ รวมถึงอาหารผู้ป่วยพักฟื้นในกลุ่มไขมันดีที่จะช่วยสมานแผล เช่น น้ำมันมะกอก น้ำมันรำข้าว น้ำมันงา หรือถั่วเปลือกแข็ง เช่น อัลมอนด์ และกลุ่มผักผลไม้ที่ช่วยเสริมธาตุเหล็กและวิตามิน เช่น ผักใบเขียว ส้ม ฝรั่ง บร็อคโคลี่ เต้าหู้ หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ของหมักดอง อาหารกึ่งสุกกึ่งดิบที่ทำให้แผลสมานช้าหรือแผลติดเชื้อจนกว่าร่างกายจะกลับสู่สภาวะปกติ

  • กายบริหาร

เนื่องจากผู้ป่วยพักฟื้นจำเป็นต้องใช้ชีวิตบนเตียงเป็นหลักอาจทำให้ปวด เมื่อย หรือตึงบริเวณกล้ามเนื้อและข้อต่อส่วนต่าง ๆ ได้ การทำกายบริหารจึงเป็นวิธีดูแลผู้ป่วยพักฟื้นที่ควรทำ โดยเน้นการขยับร่างกายเล็กน้อย เช่น การกำมือและแบมือสลับกัน กระดกปลายเท้าขึ้น งอเข่าและหมุนขา ท่าละ 10 ครั้งทั้งช่วงเช้าและช่วงเย็น เพื่อเป็นการยืดเหยียดกล้ามเนื้อและลดอาการปวดตึง ช่วยให้การฟื้นฟูร่างกายใช้ระยะเวลาสั้นลง พร้อมทั้งปรับท่านอนทุก ๆ 1-2 ชั่วโมง และในกรณีที่ลุกจากเตียงได้แล้ว อาจเริ่มให้ผู้ป่วยพักฟื้นเดินช้า ๆ ทุก 1-2 ชั่วโมง เพื่อช่วยยืดหยุ่นกล้ามเนื้อ กระตุ้นให้ระบบลำไส้ได้มีการเคลื่อนไหว และป้องกันภาวะหลอดเลือดขาอุดตัน

  • สังเกตความเปลี่ยนแปลง

ในช่วงแรก ผู้ดูแลควรดูแลผู้ป่วยพักฟื้นอย่างใกล้ชิดและสังเกตอาการหรือความเปลี่ยนแปลงทางร่างกายที่เกิดขึ้นเพื่อเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน เช่น การวัดไข้ จับชีพจร สังเกตการหายใจ ตรวจดูลักษณะแผล ฯลฯ สิ่งเหล่านี้แม้จะเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่สามารถบ่งบอกการตอบสนองการรักษาและความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับผู้ป่วยพักฟื้นได้เป็นอย่างดี

  • ดูแลสุขภาพใจ

หลังการผ่าตัดหรือเข้ารับการรักษา อารมณ์ของผู้ป่วยพักฟื้นอาจยังไม่คงที่และเปลี่ยนแปลงได้ง่าย ผู้ป่วยอาจมีอาการหงุดหงิด ฉุนเฉียว หรือโกรธง่าย เนื่องจากไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้ดังเดิม ประกอบกับมีความวิตกกังวลเกี่ยวกับการเจ็บป่วยของตน ผู้ดูแลจึงควรเข้าใจผู้ป่วยในด้านอารมณ์และพฤติกรรมที่แสดงออกมา ใช้ความอดทนและใจเย็น ไม่พูดจาทำร้ายจิตใจผู้ป่วยพักฟื้นหรือแสดงกิริยาที่ไม่พอใจต่อผู้ป่วย แต่ควรเสริมสร้างกำลังใจให้กับผู้ป่วย ให้ผู้ป่วยรู้ว่ายังมีคนรอบข้างคอยห่วงใย

อุปกรณ์ที่ใช้การดูแลผู้ป่วยพักฟื้น

ความสุขสบายของผู้ป่วยพักฟื้นเป็นเรื่องที่ผู้ดูแลผู้ป่วยพักฟื้นไม่ควรละเลย ซึ่งจะช่วยบรรเทาอาการเจ็บปวดและไม่สบายตัวของผู้ป่วยพักฟื้น นอกจากการจัดท่าให้ผู้ป่วยอยู่ในท่าที่สบายแล้ว ยังอาจจัดหาอุปกรณ์จำเป็นสำหรับการดูแลผู้ป่วยพักฟื้น เพื่อให้ผู้ดูแลสามารถดูแลผู้ป่วยพักฟื้นได้อย่างเหมาะสมและช่วยเบาแรงในการดูแลผู้ป่วยพักฟื้นอีกทางหนึ่ง อุปกรณ์ที่ใช้การดูแลผู้ป่วยพักฟื้น เช่น

  • เตียงผู้ป่วย ซึ่งเป็นอุปกรณ์ดูแลผู้ป่วยพักฟื้นที่ช่วยให้ผู้ป่วยพักฟื้นความสะดวกสบายและช่วยให้ผู้ดูแลสามารถดูแลผู้ป่วยได้ง่ายขึ้น โดยมีให้เลือกหลากหลายแบบทั้ง เตียงผู้ป่วยไฟฟ้าปรับระดับได้ Hillrom Centuris Type C ที่ช่วยผู้ป่วยติดเตียงนอกพักได้อย่างผ่อนคลายขึ้น สามารถถอดแผงกั้นส่วนหัว-ท้ายเตียงได้เพื่อทำความสะอาดง่ายขึ้น หรือ เตียงปรับระดับไฟฟ้า Volker Bed รุ่น S962-2 Vis-a-Vis ที่ช่วยให้การดูแลผู้ป่วยติดเตียงเป็นเรื่องง่าย มาพร้อมฟังก์ชันครบครัน อำนวยความสะดวกให้ผู้ดูแล ช่วยผ่อนแรงผู้ดูแลในการช่วยพยุงเพื่อลุกนั่ง เช็ดตัว ป้อนอาหารผู้ป่วยพักฟื้น รวมถึงการดูแลอื่น ๆ พร้อมระบบความปลอดภัยที่แน่นหนา
  • รถเข็นอาบน้ำและนั่งถ่าย ที่ช่วยให้ผู้ดูแลสามารถดูแลทำความสะอาดและรักษาสุขอนามัยที่ดีให้กับผู้ป่วยพักฟื้นได้อย่างเหมาะสมทั้งการอาบน้ำหรือการขับถ่ายโดยที่ไม่ต้องเคลื่อนไหวร่างกายหรือใช้แรงมากนัก ลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุจากการอาบน้ำหรือขับถ่ายในห้องน้ำ ซึ่งสามารถเลือกทั้ง เก้าอี้นั่งถ่ายอลูมิเนียม แบบพับได้ ขนาดพกพา Better Midical สำหรับใช้ขับถ่าย มาพร้อมล้อ 4 ล้อ เคลื่อนที่ได้สะดวก มีตัวล็อกล้อช่วยป้องกันการไถล ทำความสะอาดได้ง่าย หรือ เก้าอี้นั่งถ่ายและอาบน้ำ Invacare Ocean Ego ที่สามารถใช้ได้ทั้งการอาบน้ำและขับถ่าย อำนวยความสะดวกในการทำกิจวัตรประจำวันได้อย่างสะดวก ช่วยเบาแรงผู้ดูแลได้อย่างดี
  • ที่นอนป้องกันแผลกดทับ ที่ออกแบบมาเพื่อช่วยลดแรงกดทับและป้องกันการเกิดแผลกดทับสำหรับผู้ป่วยติดเตียงและผู้ป่วยพักฟื้นโดยเฉพาะ โดยเฉพาะกลุ่มผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดแผลกดทับ หรือผู้ที่มีแผลกดทับอยู่แล้ว เช่น ผู้ป่วยที่มีพิการทางร่างกายอยู่ก่อนแล้ว หรือผู้ป่วยภาวะหัวใจวายที่ต้องใช้ระยะเวลาพักฟื้นนาน โดย ที่นอนป้องกันแผลกดทับ ที่ออกแบบตามหลักสรีรศาสตร์ จะช่วยกระจายน้ำหนัก ให้ผู้ป่วยพักฟื้นนอนพักผ่อนได้อย่างสบาย พร้อมคุณสมบัติในการป้องกันการเกิดเชื้อรา ทำให้ผู้ป่วยพักฟื้นปลอดภัยจากเชื้อโรค ลดความเสี่ยงในการติดเชื้อหรือเกิดการอักเสบได้เป็นอย่างดี
  • อุปกรณ์ดูแลผู้ป่วยพักฟื้นอื่น ๆ เช่น เครื่องวัดความดันข้อมือ Dretec Wrist Type Blood Pressure White BM100WT หรือ เครื่องวัดความดันต้นแขน Dretec Wrist Type Blood Pressure White BM200WT สำหรับวัดความดันของผู้ป่วยพักฟื้นเพื่อเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน โดยเฉพาะผู้ป่วยพักฟื้นที่มีปัญหาสุขภาพด้านความดัน แอลกอฮอล์เจลล้างมือ เพื่อฆ่าเชื้อโรคก่อนและหลังสัมผัสผู้ป่วย ป้อนอาหารผู้ป่วยพักฟื้น ซึ่งมักอยู่ในช่วงอ่อนแอ ต้องระวังความสะอาดและสุขอนามัยเป็นพิเศษ เป็นต้น

อาหารหรือโภชนาการที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยพักฟื้น

ในช่วงพักฟื้น ผู้ป่วยส่วนใหญ่อาจเกิดอาการเบื่ออาหารหรืออยากอาหารลดลงเนื่องจากความผิดปกติเกิดขึ้นกับร่างกาย เช่น การติดเชื้อหรือการอักเสบตามอวัยวะต่าง ๆ และจิตใจ เช่น โรคซึมเศร้าหรือความเครียดหลังการผ่าตัดหรือเข้ารับการรักษา รวมถึงผลข้างเคียงของการใช้ยาบางชนิด จนนำไปสู่ภาวะขาดสารอาหาร คลื่นไส้ อาเจียน น้ำหนักลด ซูบผอบ อ่อนแรง ปัญหาเหล่านี้อาจทำให้การพักฟื้นใช้ระยะเวลานานขึ้นและเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ ผู้ดูแลจึงต้องมีการจัดหาอาหารผู้ป่วยพักฟื้นที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยพักฟื้นโดยต้องสอดคล้องต่อสภาวะของร่างกายที่ต่างไปจากปกติ

  • เพิ่มโปรตีนที่มีคุณภาพ

อาหารจำพวกโปรตีนจะช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อและส่วนสึกหรอ สร้างเม็ดเลือดแดง กระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดขาวเพื่อเพิ่มภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย สำหรับผู้ป่วยพักฟื้นควรเลือกรับประทานโปรตีนจากเนื้อสัตว์ที่ย่อยง่าย เช่น ปลา ไข่ และโปรตีนจากพืช เช่น ถั่วเมล็ดแห้ง เต้าหู้ เป็นต้น ในระยะแรกอาหารที่รับประทานควรเป็นอาหารอ่อน ๆ ที่ย่อยง่ายและดูดซึมได้เร็ว

  • เลือกคาร์โบไฮเดรตที่มีกากใยสูง

อาหารจำพวกคาร์โบไฮเดรตที่ดีมักมีใยอาหารสูง นอกจากจะคาร์โบไอเดรตจะเป็นเปลี่ยนไปเป็นพลังงานหลักของร่างกายแล้ว ส่วนที่เป็นใยอาหารจะช่วยบรรเทาและป้องกันอาการท้องผูกให้กับผู้ป่วยพักฟื้นที่มีการขยับเขยื้อนร่างกายน้อย อาหารจำพวกนี้ ได้แก่ ข้าวและธัญพืชที่ไม่ผ่านการขัดสี เช่น ข้าวกล้อง ข้าวซ้อมมือ ลูกเดือย ถั่วเมล็ดแห้ง ข้าวโพด เผือก มัน ฟักทอง เป็นต้น 

  • เพิ่มวิตามินและแร่ธาตุ

ผักและผลไม้สีต่าง ๆ เป็นแหล่งวิตามินและแร่ธาตุที่มีประโยชน์ อุดมไปด้วยวิตามินซี วิตามินอี และวิตามินเอ ซึ่งมีส่วนช่วยในการเพิ่มภูมิคุ้มกันและลดความเสี่ยงของการติดเชื้อหรือการเกิดภาวะแทรกซ้อน รวมถึงช่วยเร่งการดูดซึมสารอาหารต่าง ๆ เข้าสู่ร่างกาย โดยผักและผลไม้สำหรับผู้ป่วยพักฟื้นควรมีรสหวานน้อย หลีกเลี่ยงผลไม้ที่มีแป้งและน้ำตาลสูง เช่น ทุเรียน ขนุน ลำไย มะม่วงน้ำดอกไม้

  • กลุ่มไขมันดีที่

อาหารกลุ่มไขมันดีจะช่วยสมานแผล ลดการอักเสบในร่างกายได้ แหล่งอาหารไขมันดีและอุดมด้วยโอเมก้า 3 ได้แก่ ปลาทะเล เช่น ปลาทู ปลาทูน่า ปลาซาร์ดีน ปลากะพง ปลาน้ำจืดต่าง ๆ รวมถึงถั่วเมล็ดแห้งหรือถั่วเปลือกแข็ง เช่น อัลมอนด์ และอาจเลือกใช้น้ำมันที่ใช้ประกอบอาหารชนิดที่มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวสูง ได้แก่ น้ำมันรำข้าว น้ำมันมะกอก น้ำมันคาโนล่า และน้ำมันเมล็ดชาแทนน้ำมันหมูหรือน้ำมันพืชปกติ

  • ดื่มน้ำให้เพียงพอ

น้ำเป็นส่วนประกอบที่จำเป็นสำหรับร่างกาย ผู้ป่วยพักฟื้นควรดื่มน้ำสะอาดให้ได้ 1-1.5 ลิตรต่อวัน โดยสามารถปรับได้ตามความต้องการของร่างกาย ผู้ดูแลสามารถสังเกตจากสีปัสสาวะของผู้ป่วยพักฟื้น สีปัสสาวะที่เหมาะสมควรเป็นสีเหลืองอ่อนจนเกือบใส หลีกเลี่ยงการดื่มน้ำอัดลม ชา กาแฟ เพราะอาจทำให้ท้องผูกและมีปริมาณน้ำตาลและคาเฟอีนค่อนข้างสูง

อาหารหรือโภชนาการที่ควรหลีกเลี่ยงสำหรับผู้ป่วยระหว่างพักฟื้น

ในระหว่างการพักฟื้น ร่างกายของผู้ป่วยพักฟื้นมักมีความเปลี่ยนแปลง เช่น การทำงานของระบบย่อยอาหารที่ยังคงทำงานไม่เต็มที่ ระบบเผาผลาญที่ลดลง ระหว่างการพักฟื้นของผู้ป่วย ผู้ดูแลจึงควรระมัดระวังอาหารผู้ป่วยพักฟื้นเป็นพิเศษ สำหรับอาหารผู้ป่วยพักฟื้นที่ควรหลีกเลี่ยงเนื่องจากอาจส่งผลต่อสุขภาพและทำให้ฟื้นตัวได้ช้าเหล่านี้ ได้แก่

  • อาหารที่มีไขมันสูง

อาหารที่มีไขมันสูง ได้แก่ อาหารฟาสฟู้ดส์ ของทอด เช่น ปาท่องโก๋ ไก่ทอด กล้วยทอด แกงกะทิ ครีม เนย ชีส ซึ่งอาจเร่งการอักเสบของแผลได้

  • อาหารดิบ หรือ กึ่งสุกกึ่งดิบ

อาหารดิบและอาหารกึ่งสุกกึ่งดิบ เช่น แซลมอนสด กุ้งดอง กุ้งแช่น้ำปลา ปลาร้า กะปิ ผลไม้ดอง อ่อม หมก หรือก้อยเนื้อ สามารถเพิ่มการอักเสบของร่างกายหรือทำให้เกิดแผลติดเชื้อได้เนื่องจากอาหารจำพวกนี้อาจมีเชื้อแบคทีเรียปะปนอยู่เพราะไม่ได้ผ่านความร้อนอย่างเหมาะสม 

  • อาหารหมักดอง

ในอาหารหมักดองมักมีสารเคมีและสารพิษต่าง ๆ เจือปนอยู่ ซึ่งเมื่อผู้ป่วยพักฟื้นรับประทานเข้าไป อาจทำให้เกิดผลเสียต่อร่างกายในระหว่างพักฟื้น เช่น ท้องเสีย ทำให้ร่างกายขาดน้ำ และส่งผลเสียต่อบาดแผลได้เช่นกัน

  • อาหารรสจัด

อาหารหวานจัดมักมีส่วนผสมของน้ำตาลที่กระตุ้นการอักเสบ ทำให้แผลหายช้า ส่วนอาหารเค็มจัด เช่น บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป โจ๊กสำเร็จรูป มักประกอบไปด้วยโซเดียมที่ทำให้แผลบวม

  • อาหารหรือเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมแอลกอฮอล์

อาหารที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์หรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์จะส่งผลให้แผลหายช้า และยังมีส่วนกระตุ้นการหลั่งน้ำย่อยจากส่วนต่าง ๆ และทำลายตับ อีกทั้งทำให้ประสิทธิภาพของยาลดลงอีกด้วย

  • อาหารในกลุ่มที่เสี่ยงก่อให้เกิดอาการแพ้

ผู้ป่วยพักฟื้นบางรายอาจแพ้อาหารบางชนิดอยู่แล้ว เช่น อาหารทะเล กุ้ง หอย กั้ง ปู ปลา รวมถึงแป้งสาลีและกลูเต็น ซึ่งส่งผลให้อาการแพ้กำเริบได้ ไม่ว่าจะเป็นตุ่มคัน ผื่นคัน ซึ่งเมื่อลุกลามไปที่บาดแผลก็จะทำให้แผลติดเชื้อ ยากต่อการรักษา ในบางรายที่มีอาการแพ้มาก อาจส่งผลต่อระบบหายใจ ความดันตก ช็อก และเสียชีวิตได้

  • อาหารเสริม

ในระหว่างพักฟื้น ผู้ป่วยพักฟื้นควรงดรับประทานอาหารเสริมเป็นการชั่วคราว เนื่องจากในอาหารเสริมมีส่วนผสมหลายอย่างที่อาจจะส่งผลต่อบาดแผลได้ นอกจากนี้ การรับประทานอาหารเสริมยังทำให้ตับทำงานหนักมากเกินไป หากต้องการรับประทานอาหารเสริมหรือมีความจำเป็น ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนทุกครั้ง

การกายภาพบำบัดเพื่อฟื้นฟูสุขภาพของผู้สูงอายุระยะพักฟื้น

การฟื้นฟูสุขภาพของผู้ป่วยในระยะพักฟื้นไม่ได้หมายถึงการฟื้นฟูสุขภาพทางกายเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงการฟื้นฟูสุขภาพจิตใจ ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในผู้ป่วยพักฟื้นทุกช่วงวัย โดยเฉพาะผู้ป่วยพักฟื้นที่เป็นผู้สูงอายุ เนื่องจากระบบภายในร่างกายต่าง ๆ ของผู้สูงอายุนั้นมีการเสื่อมถอยเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว เมื่ออยู่ในช่วงที่ต้องรักษาตัวจากการผ่าตัด อาการบาดเจ็บ หรืออาการเจ็บป่วยอื่น ๆ ให้ร่างกายกลับสู่สภาวะเดิมอีกครั้งจึงต้องใช้ระยะเวลาที่ยาวนานกว่าผู้ป่วยพักฟื้นในช่วงวัยอื่น และเป็นเรื่องที่ต้องใช้ความพยายามและอดทน รวมถึงกำลังใจและความร่วมมือจากผู้สูงอายุเป็นอย่างมาก

การทำกายภาพเป็นศาสตร์ในการฟื้นฟูสุขภาพที่มีความจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วยพักฟื้นสูงวัย โดยการทำกายภาพบำบัดจะช่วยให้ร่างกายของผู้สูงอายุสามารถฟื้นฟูกลับสู่สภาวะปกติได้เร็วยิ่งขึ้น ซึ่งแต่เดิมมักมีปัญหาด้านการเคลื่อนไหวร่างกาย ความสมดุล ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ การประสานงานกันระหว่างกล้ามเนื้ออยู่แล้ว ยิ่งเมื่อนอนรักษาตัวในช่วงพักฟื้นก็อาจมีการขยับร่างกายน้อยลงไปจากเดิมอีก จึงอาจเป็นสาเหตุให้เกิดภาวะแทรกซ้อน อาการปวดตามข้อ กล้ามเนื้อลีบ อ่อนแรง มีปัญหาด้านการทรงตัวได้

การกายภาพบำบัดเพื่อฟื้นฟูสุขภาพของผู้สูงอายุระยะพักฟื้นนั้นถือเป็นการออกกำลังกายกล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ทำให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้งานร่างกายได้ดีมากยิ่งขึ้น และเป็นวิธีที่ช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติหรือใกล้เคียงกับปกติได้เร็วขึ้น อีกทั้งช่วยป้องกันการเกิดปัญหาสุขภาพที่เป็นผลพวงจากการนอนรักษาตัวเป็นเวลานาน ๆ ได้

ความสำคัญของการทำกายภาพบำบัดสำหรับผู้สูงอายุระยะพักฟื้น

การทำกายภาพบำบัดสำหรับผู้สูงอายุระยะพักฟื้นไม่ได้เป็นเพียงวิธีดูแลผู้ป่วยพักฟื้นที่เป็นผู้สูงอายุเท่านั้น แต่ยังช่วยฟื้นฟูร่างกายของผู้สูงอายุให้กลับสู่สภาวะใกล้เคียงปกติ สามารถดำเนินชีวิตประจำวันได้อย่างปลอดภัย เป็นวิธีดูแลผู้ป่วยพักฟื้นที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพ ความแข็งแรง และความยืดหยุ่นให้กับร่างกาย ป้องกันโรคและรักษาโรค โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุระยะพักฟื้นที่มีปัญหาด้านสุขภาพร่างกายแต่เดิม ทั้งการทรงตัว ระบบประสาทและสมอง ระบบกล้ามเนื้อ หรือกลุ่มผู้สูงอายุที่เพิ่งเข้ารับการผ่าตัดเพื่อแก้ปัญหาด้านการเคลื่อนไหวร่างกาย ซึ่งมักส่งผลให้การขยับเขยื้อนร่างกายเป็นเรื่องยากขึ้น

ดังนั้น การทำกายภาพบำบัดสำหรับผู้สูงอายุระยะพักฟื้นไม่เพียงช่วยให้ผู้สูงอายุดำเนินชีวิตได้อย่างปลอดภัยยิ่งขึ้นและช่วยเสริมสร้างความมั่นใจในการดำเนินกิจวัตรประจำวันเท่านั้น แต่ยังช่วยลดอัตราการเข้ารักษาซ้ำ และช่วยเบี่ยงเบนความรู้สึกท้อแท้ อ่อนแอ สิ้นหวัง กลัวจะเป็นภาระของลูกหลานได้ เนื่องจากเมื่อผู้สูงอายุสามารถขยับตัวหรือช่วยเหลือตนเองได้ก็จะเป็นการสร้างกำลังใจและความหวังในการฟื้นฟูร่างกายของตนเองมากขึ้น โดยเมื่อเทียบกับผู้สูงอายุที่ไม่ได้ทำกายภาพบำบัด ผู้สูงอายุในกลุ่มนี้มักประสบปัญหาภาวะแทรกซ้อน สุขภาพร่างกายที่ย่ำแย่ลง รวมถึงจิตใจที่อ่อนแอ ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวันและเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้ามากกว่ากลุ่มผู้สูงอายุที่ทำกายภาพบำบัด

ข้อดีของการทำกายภาพบำบัดสำหรับผู้สูงอายุระยะพักฟื้น

  • บรรเทาอาการเจ็บปวด

ผู้สูงอายุระยะพักฟื้นมักมีอาการชาหรือปวดบริเวณอวัยวะที่ได้รับการผ่าตัด รวมถึงอาการบวมแดง การทำกายภาพบำบัดสำหรับผู้สูงอายุระยะพักฟื้นจะช่วยบรรเทาอาการบาดเจ็บ อาการปวดตามข้อต่อ กระดูก และความเจ็บปวดอันเนื่องมาจากการผ่าตัดและเคลื่อนไหวหรือขยับร่างกายในช่วงพักฟื้น ทำให้การหมุนเวียนโลหิตดีขึ้น อีกทั้งเป็นการออกกำลังกายกล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ และช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นให้กับกล้ามเนื้อ ข้อต่อ และเส้นเอ็น

  • ลดโอกาสในการเกิดแผลกดทับและการติดเชื้อทางผิวหนัง

การทำกายภาพบำบัดสำหรับผู้สูงอายุระยะพักฟื้นทำให้ผู้สูงอายุมีการเคลื่อนไหวร่างกายมากขึ้น ลดโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดแผลกดทับที่เป็นผลจากการนอนเป็นเวลานาน อีกทั้งลดโอกาสในการติดเชื้อทางผิวหนัง เช่น โรคผิวหนังอักเสบได้

  • เพิ่มสมรรถภาพร่างกายของผู้สูงอายุให้สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้เร็วขึ้น

ผู้สูงอายุระยะพักฟื้นจะมีร่างกายที่อ่อนแอลงและไม่สามารถควบคุมร่างกายได้อย่างปกติ การทำกายภาพบำบัดสำหรับผู้สูงอายุระยะพักฟื้นอย่างสม่ำเสมอจะช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงให้กับร่างกาย ทำให้ผู้สูงอายุควบคุมร่างกายและเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้เร็วขึ้น

  • เพิ่มความแข็งแรงให้กับร่างกายในระยะยาว

การทำกายภาพบำบัดสำหรับผู้สูงอายุระยะพักฟื้นเป็นประจำจะช่วยให้กล้ามเนื้อหัวใจทำงานดีขึ้น ร่างกายมีการสูบฉีดโลหิตไปเลี้ยงยังส่วนต่าง ๆ อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น จึงเป็นการเสริมสร้างความแข็งแรงในระยะยาว ลดความเสี่ยงในการเกิดโรคความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดสมอง และโรคหัวใจ

  • ช่วยเสริมสร้างกำลังใจ

การทำกายภาพบำบัดสำหรับผู้สูงอายุระยะพักฟื้นเป็นวิธีดูแลผู้ป่วยพักฟื้นที่ช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถกลับมาช่วยเหลือตนเอง ใช้ชีวิตได้ตามปกติ หรือใกล้เคียงกับปกติได้เร็วขึ้น จึงเป็นการเสริมสร้างกำลังใจในการฟื้นฟูสุขภาพร่างกาย ทำให้ผู้ป่วยมีกำลังใจในการใช้ชีวิตต่อไป

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์และโฆษณา

    คุกกี้ประเภทนี้จะเก็บข้อมูลต่าง ๆ รวมทั้งข้อมูลวส่วนบบุคลเกี่ยวกับตัวคุณเพื่อเราสามารถนำมาวิเคราะห์ และนำเสนอเนื้อหา ให้ตรงกับความเหมาะสมกับความสนใจของคุณ ถ้าหากคุณไม่ยินยอมเราจะไม่สามารถนำเสนอเนื้อหาและโฆษณาได้ไม่ตรงกับความสนใจของคุณ Cookies ที่เราใช้งานได้แก่ Google Analytics และ Facebook Pixel

Save